Onderwijs uit de Bijbel
over
Goddelijke Genezing
(teaching about Divine Healing)

Pastoral Message about Divine Healing ( In English & Dutch)

T. J. de Ruiter, predikant en bijbelleraar

Inleiding

Deze studie heeft het doel de christen een beknopt maar toch volledig overzicht van het onderwerp goddelijke genezing te geven. Het is mijn bedoeling de verschillende aspecten ervan vanuit de Heilige Schrift en de voor hand liggende praktische consequenties te belichten. Ik ben me er zeer van bewust dat er in deze tijd door de verscheidenheid aan onderwijs en bedieningen bij velen - vooral bij zieken, die zich met grote inspanning hebben uitgestrekt naar genezing - veel verwarring en frustraties zijn ontstaan door het uitblijven van de verwachte genezing.

Gaarne wil ik hier toch de hoop uitspreken dat er bij het lezen van dit artikel een opening voor de Geest van God in uw hart ontstaat en uw geloof in de Heiland wordt versterkt. Wees ervan overtuigd dat de Heer door zijn Geest nog altijd zijn met genezende kracht geladen woord, "Wordt gezond," spreekt. Ik hoop van harte dat dit goddelijk genezend woord op dit moment naar u onderweg is en dat u binnenkort zijn genezingskracht zult ervaren. Misschien krijgt u nu reeds inspiratie om Hem in vertrouwen te loven en te danken voor zijn wonderbaarlijke ontferming en genade.

T. J. de Ruiter

De Here God is een genezend God

Dit onderwijs over goddelijke genezing wil ik aanvangen met de verklaring dat zieken altijd mogen bidden voor en blijven hopen op een genezende aanraking van God tenzij Hij uitdrukkelijk tot de zieke gezegd heeft dat Hij soeverein en wijs heeft besloten niet te genezen. In dit laatste geval hebben wij als schepsel het onvermijdelijke te aanvaarden, ons realiserend dat het huidige leven van voorbijgaande aard is en God in zijn heilsplan het uiteindelijk, eeuwig, zalig einddoel voor ogen houd voor de mens die Hem vertrouwt.

Het Oude Verbond, onder de wet

De openbaring van God als een genezend God wordt reeds vroeg in de geschiedenis van het verbondsvolk Israël aangetroffen. In het boek Exodus lezen wij dat het volk Israël wordt verlost uit de Egyptische slavernij en op weg gaat naar het beloofde land. Na enkele dagen is er gebrek aan drinkwater en er ontstaat ontevredenheid en opstandigheid. Eindelijk komt er een kleine oase in zicht en gretig beginnen de eersten te drinken. Helaas is het water bitter en het is niet onwaarschijnlijk dat de eerste drinkers hevige maagkrampen kregen. De verwarring en frustratie zijn compleet. Mozes krijgt van God het bevel een stuk hout in het meertje te werpen. Daarna is het water gezond en kan het veilig worden gedronken. Dan openbaart God zich met dit woord in Exodus 15:26: "Want Ik, de HERE, ben uw Heelmeester."

Als we deze verklaring van de Here God van Israël in de historische context van het verbond met zijn volk serieus nemen, zullen we er echter niet aan voorbij mogen gaan dat de Here God zijn volk ook had gewaarschuwd dat Hij haar in geval van ongehoorzaamheid zou straffen met het zenden van plagen en ziekten, (Deuteronomium 28:27,28; 35; 60,61; 32:24). God is de enige, echte Geneesheer van de mens, maar Hij kan in zijn heilige soevereiniteit ook ziektemachten toelaten om te trachten zijn kinderen tot bezinning en bekering te brengen. Het is mogelijk dat dit goddelijk beleid ook door Paulus gesignaleerd werd in de gemeente van de Heer, want hij schreef in 1 Korintiërs 11:30: "Daarom zijn er onder u velen zwak en ziekelijk en er ontslapen niet weinigen." Mogelijk zal ik in een volgende lezing op het onderwerp van ziekte in de gemeente terugkomen. Wij zullen ons in deze lezing concentreren op het onderwerp van goddelijke genezing.

In het Nieuwe Testament

In het Nieuwe Testament leren wij dat in Jezus de uitdrukkelijke en volmaakte wil van de Here God is geopenbaard. Zijn gehele leven, dus ook zijn activiteiten als Messias, was het doen van de wil van God. Wat elke lezer bij het lezen van de evangeliën onmiddellijk zal opvallen is de grote nadruk op het genezen van de zieken. Hij genas van 's morgens vroeg tot 's avonds laat en bevrijdde de door de duivelse machten overweldigde mensen. Van deze werken zei Hij dat zij 'de werken van zijn Vader in de hemel waren.' De opdracht om het evangelie te prediken bevat ook de belofte dat bij het opleggen van de handen in zijn Naam de zieken zouden genezen, (Marcus 16:18).

In het vers, dat aan Marcus 16:18 voorafgaat verklaarde Jezus dat het genezen van zieken beschouwd moet worden als een bevestiging van de goddelijke autoriteit en de waarheid van het evangelie. Vers 20 bevestigt dat dit inderdaad gebeurde en schrijft de tekenen - waaronder ongetwijfeld ook genezingen zijn inbegrepen - toe aan de hemelse betrokkenheid van de Heer. Let op Marcus 16:20, waar staat: "Terwijl de Here meewerkte en het woord bevestigde door de tekenen, die erop volgden."  De apostelen hebben bij het prediken van het evangelie genezingen plaats zien vinden. Ook namen zij waar dat in de gemeenten, die door hen werden gesticht, zieken op gebed en door geloof werden genezen.

Tot op de dag vandaag zien evangelisten en andere predikers dat bij de prediking van het evangelie zieken dikwijls spontaan genezen, soms massaal en zelfs zonder oplegging van handen. Maar ook gelovigen die niet in een speciale bediening staan zien dikwijls een wonderbaarlijk herstel volgen op het gebed voor een zieke. Wie anders dan de God die sprak: "Ik ben de Heer, uw Heelmeester," en die in Jezus Christus dit op massale en overtuigende wijze heeft gedemonstreerd, is de bron van alle genezingen en de verhoorder van gebeden?

Gaven van genezingen, 1 Korintiërs 12:9

De Heer had beloofd zijn Geest op de gelovigen uit te storten, dat heeft Hij gedaan en dat doet Hij nog. De belofte van de gave van zijn Geest hield in dat zijn gelovigen bijzondere kracht zouden ontvangen, (o.a. Handelingen 1:8). In het onderwijs van de apostel Paulus in 1 Korintiërs 12 over de gave van de Heilige Geest zien we dat de gelovigen inderdaad geestelijke gaven ontvingen. Hij noemt negen geestelijke gaven; wij staan in deze studie slechts stil bij de gaven van genezingen, (1 Korintiërs 12:9).

Het is niet slechts interessant maar ook betekenisvol dat de meervoudsvorm van genezingsgave in het Grieks wordt gebruikt - Grieks is de taal, waarin de apostel heeft geschreven. Ik voeg me als leraar van de Bijbel bij hen die uit deze meervoudsvormen - gaven van genezingen - de conclusie trekken dat elke genezing een bijzondere gave van de Geest van de Heer is die wordt geschonken aan de zieke gelovige. Met dit vers kan men derhalve niet de nogal populaire veronderstelling onderbouwen dat sommige gelovigen een bijzondere gave van de Heer voor het genezen van zieken zouden hebben ontvangen.

In vers 11 van 1 Korintiërs 12 stelt Paulus vast dat de Geest de gaven geeft aan wie Hij wil, dus geldt dit ook voor de gave van een genezing. Dit zou kunnen verklaren waarom sommige zieke gelovigen niet andere wel genezen, want de Geest is soeverein en bepaalt wie Hij geneest. We kunnen ook bevestigen dat de Geest met behulp van of via hen die Hij voor deze bediening speciaal bekwaam gemaakt heeft, gaven van genezingen uitdeelt. Dit laat onverlet dat de goddelijke genezing een genadegave is die door de Geest geschonken wordt. Wij zien in het onderwijs van de apostel ook dat de genezing van een gelovige niet slechts een gave aan hem persoonlijk is maar een geschenk aan de gemeente ald het gehele lichaam van Christus, (1 Korintiërs 12 vers 12 en 26).

Pastoraal advies: als er in uw gemeente nog nooit eens geïnventariseerd is welke geestelijke gaven - zie 1 Korintiërs 11:1-11 er actief zijn of sluimerend aanwezig, probeer dan eens een openhartig gesprek hierover op gang te brengen. Op deze wijze kan er duidelijkheid komen over de aanwezigheid van deze zegenrijke gaven en dan met name over die gaven die met genezing te maken hebben, zoals de gaven van geloof, krachten, genezingen en onderscheiding van geesten.

Jacobus over genezing op het gebed van geloof

De apostel Jacobus verzekerde de gelovigen dat het gebed van geloof door geestelijke leiders van de gemeente gebeden de zieke gezond zal maken, (Jakobus 5:13-18).

Het 'gebed van geloof' is klaarblijkelijk geen gebed, waarin gezegd wordt: "Here, indien het uw wil is, genees de zieke, U kunt het." Hoe nederig en vroom een dergelijk gebed ook lijkt te zijn, er klinkt geen godsvertrouwen, geen geloofszekerheid in door dat de Heer de zieke zal genezen. In het verband van de tekst in hoofdstuk vijf kan niets anders mee zijn bedoeld dan een gebed dat met vertrouwen op God stelt dat de zieke zal genezen. Het gebed van geloof zou daarom het best gebeden kunnen worden door een gelovige die de 'gave van het geloof' heeft, door Paulus genoemd in 1 Korintiërs 12:9. Een oudste was zeker in die tijd van de eerste gemeenten een volwassen, wijze, zuivere met de Geest vervulde gelovige, die verantwoordelijkheid in de gemeente had.

We stellen vast dat de apostel ziekte van een gelovige als een ernstige aangelegenheid beschouwde die niet slechts de gelovige maar de gehele gemeente raakte. (1 Korintiërs 12:26). Jacobus adviseert dat er bij het gebed voor genezing tijd wordt genomen om te onderzoeken of men als gelovigen zuiver tegenover elkaar en de Heer staat en dat eventuele zonde beleden moet worden. Alleen zo kunnen gelovigen die zich verenigen in gebed rondom een zieke er zeker van zijn dat er geen blokkades voor de Heilige Geest zijn die zijn genezende kracht zouden kunnen hinderen.

Jacobus wijst er voorts op dat er met olie gezalfd zal worden. Dit was ongetwijfeld een symbolische handeling bedoeld om het geloof in genezing te versterken. We weten dat in die tijd artsen oliën veel als gebruikten als genezingsmiddel. De zalving benadrukte dus ook in de gemeente de intentie de zieke genezing te schenken. Jacobus wijst er echter nadrukkelijk op dat het niet onze gebeden of inspanningen zelf zijn,die genezing bewerken, maar dat het de kracht van God is die Hij aan het gebed verleent. We stellen dus vast dat de eerste apostelen de apostelen de gemeenten en haar zieken bemoedigden zich naar de genezende aanraking van God uit te strekken en het leven op orde te brengen overeenkomstig de wil van de Heer, zodat genezing zou volgen.

Pastoraal advies: als u ziek bent en lid van een kerk, vraag dan uw geestelijke leiders om bij u te komen en voor u te bidden zoals Jacobus het geadviseerd. Na jaren van stilte rondom gebedsgenezing ontdekken in deze tijd steeds meer kerken de waarde van het gebed voor zieken met de zalving met olie.

Aanspraak op genezing op grond van de verzoening van Christus

Een grondige studie van relevante teksten in de Bijbel schijnt erop te wijzen dat het niet in overeenstemming met het Nieuwe Testament is te leren dat de gelovige in het heden op grond van de verzoening aan het kruis even zeker genezing van het lichaam zal ontvangen als hij vergeving van zonde en rechtvaardiging ontvangt. Als het waar zou zijn dat elke gelovige in het huidige lichaam op grond van de verzoening van Jezus even zeker goddelijke genezing zal ontvangen als vergeving van zonde en dat het slechts een kwestie is van 'claimen' is - aanspraak maken op - op z'n rechtmatig bezit in Christus, dan zou er bijna geen ziekte onder gelovigen moeten voorkomen, want iedereen claimt gewoon wat Hem toekomt. Teksten, zoals Jesaja 53:6 en 1 Petrus 2:24 zullen echter, wanneer bestudeerd in een breder en dieper verband een andere boodschap aan het licht brengen dan door sommige leraars de gelovigen met betrekking tot genezing wordt voorgehouden. De apostel Petrus citeert in 1 Petrus 2:24 uit Jesaja 53: "en door zijn striemen zijt gij genezen." Dit citaat staat in het verband waarin hij slaven aanspreekt die voortdurend met onrecht en hardheid werden geconfronteerd. Dikwijls werden zij met riemen tot bloedens toe geslagen. Petrus bemoedigt ze om onrecht te verdragen want Jezus had ook onrecht verdragen. Hij werd gegeseld, vernederd en gekruisigd. Petrus betoogt dat deze houding rust geeft en genezing voor de ziel. We stellen ook vast dat er in de gehele brief geen enkele verwijzing naar genezing van zieken op grond van de verzoening wordt aangetroffen. Voor meer onderwijs hierover verwijs ik u naar een diepgaande studie over de betreffende bijbelverzen in Jesaja, Matteüs en 1 Petrus met betrekking tot goddelijke genezing.

In de gave van de Heilige Geest is ongetwijfeld zijn volle potentieel aan energieën aanwezig en daarom functioneren er wonderbaarlijke krachten onder gelovigen. Zoals hierboven reeds geschreven geeft de Geest aan elke gelovige de gave of gaven zoals Hij wil en één van deze gaven is die van genezingen. We kunnen derhalve vast stellen dat een goddelijke genezing eerder het werk van de Geest is in een bijzondere genadegave, dan het gevolg van een 'in geloof aanspraak maken' op de verzoening. Laat het echter duidelijk zijn dat elke goddelijke genezing verwelkomd moet  worden als een gevolg van de verzoening want alleen vanwege de verzoening kon de Geest met zijn gaven worden uitgestort.

Moge het hier voldoen met erop te wijzen dat de Heilige Geest met al zijn gaven uitgestort is als een garantie van de komende volle, definitieve verlossing, (Romeinen 8:23; Efeziërs 1:13).

Pastoraal advies: in ziekte en gezondheid vermaant de Heilige Schrift ons de soevereiniteit en de goedheid van God te aanvaarden. Bent u ziek, dan verlangt u vanzelfsprekend naar genezing. Het geloof in de verzoening van Christus schept de belangrijkste voorwaarde voor het ontvangen van goddelijke genezing. We dienen echter te aanvaarden dat zijn verzoening nog niet de gehele schepping van haar vijanden en onvolkomenheden heeft bevrijd. Daarom is ook onze gehele menselijke constitutie vanwege haar vergankelijkheid zeer kwetsbaar en kunnen ziektemachten nog toeslaan. De Geest van God wil echter zijn helende krachten manifesteren en gaven van genezingen schenken. Voor zo'n genezende aanraking mag u altijd bidden. Maar houd altijd - juist ook als de genezing niet plaats vindt - de hoop op het definitieve, uiteindelijke heil vast, want pas dan zullen alle gelovigen van de kwetsbare vergankelijkheid worden bevrijd en zullen alle ziektemachten zijn overwonnen.
 

Genezing door systematische geloofsstappen?

Sommige predikers leren dat er zeker genezing wordt ontvangen als men een aantal geloofsstappen neemt - het kunnen er enkele of meerdere zijn, afhankelijk van de visie die de prediker op dit onderwerp heeft. Ik wil ervan uitgaan dat deze predikers serieus bezig zijn om de lijdende mensen een weg naar genezing te wijzen, maar de waarheid gebiedt me erop te wijzen dat een dergelijke methodische geloofsweg naar genezing echt niet door de Heilige Schrift wordt ondersteund. Uiteraard zijn op zichzelf 'stappen' als geloof in Jezus als Verlosser, bekering, belijdenis van zonde, gebed, vragen om genezing, in geloof aanvaarden wel schriftuurlijk, maar men kan niet stellen dat er een betrouwbaar stapsgewijs bijbels plan naar genezing is geconstrueerd. Bovendien wordt dikwijls de fout gemaakt teksten uit hun verband te rukken en ze iets anders te laten zeggen dan in het verband is bedoeld. Als men zo handelt heeft men onvoldoende respect voor wat de Heilige Geest door middel van de Schrift ons wil zeggen. Op geen enkele wijze kan men een ander verzekeren dat er een wonder zal plaats vinden als men bepaalde condities schept en de geloofsstappen punctueel neemt, tenzij God heeft gesproken dat Hij een wonder zal schenken. Ik benadruk dat een wonder per definitie een fenomeen is dat niet door menselijke berekening of een logische wijze van denken en fantaseren geproduceerd kan worden. Een wonder kan ook niet door middel van een ratio worden geregeld. Ook een goddelijk genezingswonder moet in de categorie van onverklaarbare fenomenen worden geplaatst. De enige verklaring is de onzichtbare aanwezigheid en genadige betrokkenheid van God en zijn kracht.

Als we het Nieuwe Testament bestuderen zien we onmiddellijk dat noch Jezus, noch zijn apostelen, logische of methodische stappen leerden om een genezingswonder van God te ontvangen. In de evangeliën zien we dat de wonderen soms als reactie op het geloof van de zieke plaats vonden maar soms ook totaal onverwacht of zelfs ongevraagd. Jezus is niet meer bij ons en het komen tot Hem is thans een geestelijke aangelegenheid. De aspecten die aan een geestelijke ontmoeting en genezende aanraking verbonden is, onttrekken zich aan ons menselijk verstand en zijn in sommige opzichten ook geheel niet te bevatten. Een geestelijke ontmoeting gaat dikwijls boven ons menselijk bewustzijn en bevattingsvermogen uit. Het woord van Paulus geldt ook hier: "Nu kennen we onvolkomen," (1 Korintiërs 13:12).

Dit laat onverlet dat de Heilige Geest wonderen wil doen als een antwoord op gebed, een proclamatie van geloof of een gezaghebbend bevel in de naam van Jezus. God is echter soeverein en handelt dus volkomen onafhankelijk van wie en wat dan ook en is alwetend; Hij kent dus alle aspecten van het menselijk leven en Hij alleen kent de diepte van elk hart. Er is niets voor Hem verborgen, (Psalm 139:1-6). Het getuigt van godvruchtige nederigheid en wijsheid om alles in zijn handen te laten rusten en alleen zo zal de ziel rust vinden.

Niet weinigen die geen genezing vonden door middel van 'geloofsbedieningen,' ontwikkelen ernstige schuldgevoelens als een gevolg van de gedachte dat zij er zelf de schuld van zijn geen genezing te hebben ontvangen vanwege een tekort aan geloof. Het is dan ook zeer te betreuren dat veel zieken in kringen waar dit onderwijs gevolgd wordt naast hun lichamelijke klachten ook geestelijk en emotioneel in verwarring komen en gefrustreerd raken. Predikers van goddelijke genezing zullen ook meestal geen enkele verantwoordelijkheid nemen voor hen die in hun diensten, onder hun bediening, niet genezen werden. De niet genezen zieken hebben echter juist liefdevolle en wijze pastorale zorg nodig en gezond bijbels onderwijs. Maar vele genezingspredikers vermijden het liefst alle contact met dergelijke gefrustreerde gelovigen.

Pastoraal advies: Mocht u teleurgesteld zijn m.b.t. bedieningen die goddelijke genezing in het vooruitzicht stellen en geen raad of begrip hebt ontvangen, dan mag u mij over uw ervaring en moeite schrijven. Zie het e-mailadres onderaan.

Houding ten opzichte van medische behandeling

Het lijkt me belangrijk om ook even na te denken over de houding ten opzichte van de geneeskunde. De hoop op en het geloof in goddelijke genezing betekent niet dat de zieke en hen rondom hem, geen morele verplichting meer hebben gebruik te maken van de medische kennis en mogelijkheden. Ik zie dan ook niet dat het Woord van God ons onderwijst of bemoedigt de hulp van artsen en andere medische deskundigen te weigeren. Zelfs als er een sterke verwachting en overtuiging is dat er een wonder zal plaats vinden zal men toch een medische verzorging niet moeten uitstellen, vooral niet als er urgent moet worden ingegrepen. Dit laatste hebben zelf ervaren toen een dochter plotseling hevige buikpijn kreeg. Hoewel we eerst dachten aan een buikgreep, bleek na onderzoek later op de dag dat er een acute appendicitis was en er snel chirurgisch moest worden ingegrepen om erger te voorkomen. Wij baden om de zegen van God voor dochter en chirurg. Nog geen uur na de operatie zat ze opgelucht in het ziekenhuisbed en enkele weken later was ze geheel opgeknapt. We hebben God gedankt voor snel en succesvol medisch ingrijpen.

We weten dat sommige christenen tegen elke vorm van medisch ingrijpen zijn, maar niet zelden heeft deze starre houding juist geleid tot ernstige, soms fatale, complicaties en werd er schade toegebracht aan het getuigenis van Christus.

Samenvatting

Christenen geloven het Woord van God en eren Jezus Christus als Heer van hun leven. Christenen geloven dat Jezus voor hun zonde is gestorven dat zij in zijn Naam vergeving van zonde ontvangen. Christenen geloven in de liefde en kracht van God en dat Hij de enige ware Genezer van de mens is. Christenen geloven in de Heilige Geest, die in de plaats van Jezus bij hen op aarde is, (Johannes 14 en Handelingen 1:8). Christenen geloven dat de Heilige Geest bijzondere krachten en gaven aan de leden van de gemeente schenkt, waaronder ook genezingen, zoals Paulus heeft onderwezen in 1 Korintiërs 12.

Is een gelovige ziek dan mag hij bidden en hopen op en zelfs geloven in de genezing. De zieke kan ook de geestelijke leiders van de gemeente vragen om met hem te bidden, mogelijke blokkades tussen elkaar en God weg te doen en met olie te zalven. De apostel Jacobus weet zeker dat God dan zal genezen, (Jacobus 5:13-15).

De christen zal aanvaarden dat de Here God op wonderlijke wijze genezing kan schenken, op volkomen onbegrijpelijke wijze en op onverwachte momenten. Genezingen kunnen plaats vinden in het privé, in huiskring bijeenkomsten, in zondags erediensten, in evangelisatie bijeenkomsten of in conferenties. Hoe waar zijn de woorden van een Engels kerklied: "God moves in a mysterious way His wonders to perform." Vertaald: "God beweegt zich op een geheimzinnige wijze om zijn wonderen te verrichten."

De christen zal de natuurlijke genezende krachten die in het lichaam en de natuur aanwezig zijn niet kleineren of negeren. Het zal een ieder duidelijk zijn dat deze krachten door God in de schepping van de natuur en de mens zijn ingeschapen. God kan ook gebruik laten maken door goede medische hulp van doktoren.

Als alles is gedaan en er is nog steeds geen genezing, laat dan alles in de hand van de soevereine God en de Heiland Jezus Christus en vertrouw u geheel, lichaam, ziel en geest, toe aan Hem, die alles weet en die uiteindelijk alles zo wil maken dat u zich zal verwonderen.

Slot

De christen zal beseffen dat wij nog in een wereld leven die het Koninkrijk van God vijandig gezind is en waarin door menselijke opstandigheid, boosheid en onverstand krachten werken die onze gezondheid op velerlei wijze schaden met ziekten en kwalen als gevolg. Het volmaakte is er nog niet, maar het is komende in het Koninkrijk van God.

In de bediening van Jezus waren de wonderen die Hij verrichtte tekenen van zijn Messiasschap. Vooral het evangelie naar Johannes belicht dit aspect sterk. In onze tijd, sinds het ontstaan van de gemeente, zijn de wonderen van genezing ook als tekenen te beschouwen, tekenen van de heerlijke krachten van de toekomende eeuw, het Messiaanse tijdperk, waarin Jezus op aarde zal regeren. Dan zullen deze heerlijke, goddelijke krachten ongehinderd werkzaam kunnen zijn want dan zal het kwade en het boze volledig van de aardbodem worden verdreven; dan zal er geen ziekte meer zijn. Laat elke gelovige zijn definitieve hoop op deze tijd zetten, juist ook als er ziekte is en de hoop op herstel misschien langzaam verdwijnt.

Pastoraat: een gebed voor zieken

"Heer, grote Ontfermer en Genezer van onze ziel, zend uw Geesteskracht ter genezing naar mijn zieke broeder of zuster, die de tijd heeft genomen kennis te nemen van dit onderwijs. Raak Hem aan terwijl hij of zij de hand in geloof uitstrekt naar U en laat Uw genezende kracht stromen. Wij aanvaarden Uw soevereiniteit en hopen op een teken, dat getuigt van Uw verheerlijking aan de rechterhand van de Vader en van het heil, dat komende is. Amen."

september 2004, herzien maart 2011

T. J. de Ruiter, pastor en leraar
aangesloten bij de Verenigde Pinkster en Evangeliegemeenten (VPE)

~~~~~~~~

Reageren? E-mail... Pastor T. J. de Ruiter

Relevante studie en artikelen op onze sites:

Home & Indexpagina's:
site Stichting Support Christian Ministries, sinds oktober 2010 / herzien maart 2011 / Pastor T. J. de Ruiter / The Netherlands